Scheiden & Delen met Carla Muisers: ‘Als je merkt dat je energie wegvloeit in een relatie, welke relatie dan ook, dan is het tijd om de relatie eens te bekijken en te voelen wat wil ik hiermee, wat kan ik hiermee?’

In de serie Scheiden & Delen wordt een aantal portretten weergegeven van mensen die een (echt-) scheiding hebben ervaren. In dit portret deelt Carla Muisers (54) haar verhaal. Carla is moeder van 2 zonen, eigenaresse van haar coachingpraktijk Carla Muisers in Limburg en ervaringsdeskundige op het gebied van hoogsensitiviteit en relaties.

De ouders van Carla zijn niet gescheiden. Zij herinnert zich niet wat haar beeld was of ze een beeld had van een relatie toen zij klein was. Pas toen Carla ouder werd, wist ze al snel dat de wijze waarop haar ouders samen waren niet haar voorkeur had. Zij ervaarde geen balans in de relatie van haar ouders. Er was er altijd een die meer de boventoon voerde, het heft in handen nam, waarbij de ander volgde. Pas toen haar vader overleed, kwam zij erachter dat het niet zomaar uit de lucht is komen vallen. Zij vond het altijd vervelend dat haar moeder niets te vertellen had binnen dat huwelijk. Het had zoals Carla het ziet ook te maken met hoe haar moeder zelf is en hoe zij in de relatie stond. Haar moeder was het type vrouw die iemand nodig had die de beslissingen voor haar nam. Totdat haar vader was overleden, had zij daar toch een vertekend beeld van.

Het katholieke Limburg in de jaren zeventig
Opgegroeid in het katholieke Limburg in de jaren zeventig, lijkt het mij dat haar ouders van een andere generatie zijn, een generatie waarbij niet snel tot een echtscheiding werd besloten.

www.taramediation.com

‘Een echtscheiding gebeurde niet zo direct in mijn omgeving.’

Als kind heeft ze wel kennis gemaakt met een echtscheiding in haar omgeving. De jongste zus van haar moeder is gescheiden toen Carla op de basisschool zat. Verder waren de ouders van haar klasgenootjes ook niet gescheiden. Toen zij haar inmiddels ex-man leerde kennen, kwam ze weer een gescheiden iemand tegen: haar zwager. ‘We hebben het over dertig jaar geleden. Een echtscheiding gebeurde niet zo direct in mijn omgeving.’

In praktische zin een eenvoudige scheiding
Carla en haar ex-echtgenoot hebben gekozen voor een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding. ‘In praktische zin was het een eenvoudige scheiding. Hij heeft ook zijn medewerking verleend en op andere gebieden bijgestaan. Dat stond vanaf het begin voorop. Vooral voor onze kinderen om zo goed mogelijk met elkaar om te gaan om elkaar daarin niet dwars te liggen. Dat neemt niet weg dat er genoeg pijn en frustratie en verdriet zat. Dat de kinderen en hun belang voorop stonden. Dat je als ouders het voorbeeld bent hoe je daarna dan met elkaar omgaat.’

Carla en haar ex-man waren op het moment van scheiden inmiddels als twintig jaar getrouwd. Hun kinderen waren toen zeven en tien jaar jong. ‘We hebben het zo goed mogelijk willen doen voor de kinderen, maar dat doe je ook voor jezelf. We hebben een co-ouderschap op papier, maar welke dagen bij wie en wanneer hebben we altijd kunnen overleggen tot op de dag vandaag.’ Een dergelijk co-ouderschap komt helaas niet veel voor. Carla en haar ex zijn zorgzaam uit elkaar gegaan.

Nu wonen we hier met mama en papa gaat weg
Hun kinderen waren intens verdrietig toen hun ouders hun vertelden dat zij hadden besloten uit elkaar te gaan. ‘Op het moment dat ik met hun naar het andere huis vertrok, die eerste nacht was hartverscheurend, dat was afschuwelijk. Dat was niet te bevatten. Toen was het pas echt. We gingen naar ons nieuwe huis. Mijn ex was er ook. Hij nam afscheid en toen was het van ‘oh, en dit is het dus. Nu wonen we hier met mama en papa gaat weg.’ Dat was afschuwelijk, ik zie het nog zo voor me.’ Terwijl Carla teruggaat naar dat moment en het vertelt, voelt zij het verdriet weer en krijgt zij een brok in haar keel.

Je voelt dat iets je ontglipt als zand door de vingers
Carla en haar ex-man hadden geen ruzie, maar zij hadden ook niet de relatie zoals die hoorde te zijn. ‘Je voelde dat er iets ontbrak. Je voelt dat iets je ontglipt als zand door de vingers. Je voelt dat er iets weggaat. Op het moment dat je het wilt pakken, zoals ik het heb ervaren, dan is het al weg. En wat er dan nog blijft is de herinnering aan. Je zou willen dat je het gevoel dat bij die herinnering hoort terug kunt halen, maar als je later dan terugkijkt dan besef je dat zo’n proces al langer aan de gang was. Dat je afstand neemt, dat die onzichtbare band er niet meer is. Dat had ik duidelijk meer dan hij want uiteindelijk is de beslissing van mij uit gekomen. Hij wist het wel. Hij had ook wel gevoeld dat het niet zo harmonisch was zoals het hoort te zijn. Je bent bij elkaar maar niet met elkaar.’

Een huwelijk op de automatische piloot
Carla bevond zich dus als het ware in een huwelijk op de automatische piloot. ‘Ja, zo zou je het wel kunnen noemen. Je bent het gewend, je kent elkaar al heel lang. We kenden elkaar al lang voor het trouwen, vanaf mijn 16e. Het is vertrouwd. Het rommelt dan wat aan. Met af en toe wat kleine frustraties die je dan wegstopt. Het is niet echt een grote ruzie, maar er hangt toch altijd een bepaalde, niet fijne spanning. Het was een beetje broeierig.’

Wat je vaak ziet bij relaties waarbij de partners elkaar al vanaf jongs af aan kenden is dat ze als individu wel groeiden maar hun relatie niet meegroeide. Carla bevestigt dat. ’Eentje wil groeien en de ander vind het niet fijn dat die ene groeit. Dat je gewoon voelt: ik heb geen ruimte meer, ik weet niet wat ik wil, maar ik heb geen ruimte.’ Uiteindelijk na de scheiding ontdekte Carla waarmee dat o.a. te maken had. ‘Dat was in principe dan los van hem. Dat heeft de relatie ook in een ander perspectief gesteld, toen ik eenmaal ontdekte dat het voor een groot deel met mij als persoon te maken had dat het allemaal niet lekker liep.’

Hoogsensitiviteit en het huwelijk
Carla doelt hiermee op haar hoogsensitiviteit. Hoogsensitiviteit is iets wat de laatste jaren bij veel mensen aan de oppervlakte komt. Althans het begrip. Het begrip is geïntroduceerd door Elaine Aron met haar boek over hoogsensitieve mensen. De wetenschappelijke term is het hebben van een gevoelig prikkelverwerkingssysteem. Er is en wordt heel veel geschreven over hoogsensitieve personen (hsp), hoogsensitieve kinderen (hsk), werkgevers die rekening mogen houden met en de toegevoegde waarde mogen zien van hoogsensitieve professionals.

Carla heeft ervaren hoe het is om hoogsensitief te zijn in een relatie. Zij wist feilloos non-verbale signalen op te pikken. ‘Bijvoorbeeld juist als een relatie op het oog goed lijkt te lopen en dat je het ergens over hebt en je partner geeft een antwoord waarvan je denkt: maar dit is niet het antwoord dat hij dan bedoelt. Ja, zeggen nee bedoelen bijvoorbeeld. Je voelt alles feilloos aan, waardoor je steeds meer gaat opletten en zelfs op je tenen gaat lopen. Je hoeft het eigenlijk niet te doen, maar je doet het wel. Elk woord, elke gezichtsuitdrukking, je voelt gewoon de lading.’ Ondanks dat zij dat als volwassene kon begrijpen, vroeg ze zichzelf tegelijkertijd af: ‘wat is het dat ik niet wil zien, waar ben ik dan bang voor?’ Carla vervolgt: ‘Uiteindelijk ga je zoveel geven, omdat je heel goed weet wat de ander nodig geeft. Totdat een deel van jou boos wordt: ik wil niet alleen maar geven, ik wil ook ontvangen. Het moet in balans zijn. En heel erg je best doen.’

Met de kennis die Carla nu heeft over hoogsensitiviteit, had ze toentertijd tot op zekere hoogte de hoogsensitiviteit kunnen bespreken zodat haar ex-man er begrip voor zou kunnen opbrengen en zou het hun huwelijk in een ander licht hebben geplaatst. ‘Tot op zekere hoogte. Ik zou willen dat ik kon zeggen ‘ja helemaal’, omdat ik me dat zelf ook heb afgevraagd. Het zou wel een hele hoop kunnen hebben uitgemaakt. Toen ik het hem daarna had verteld, hij er zelf ook veel over had gelezen en hij het begreep, kon hij ook situaties plaatsen. Bijvoorbeeld dat ik snel moe was van bezoekjes of uitjes. Dat werd door het ontbreken van de kennis over hoogsensitiviteit niet altijd goed ontvangen. Ik weet eerlijk gezegd niet of het de relatie zou hebben gered met de kennis de ik nu heb over hoogsensitiviteit. We zijn nu tien jaar verder. Ik heb een ontwikkeling doorgemaakt. We zijn ieder onze eigen weg gegaan. Ik ben wel veranderd, ik was toen al veranderd. Hij is ook veranderd.’

Besef van en omgaan met hoogsensitiviteit en de kwaliteit van de relatie
Volgens Carla hangt de kwaliteit van de relatie waarbij tenminste een van de twee hoogsensitief is af van de mate waarin met daar open voor staat. ‘Als er begrip is van de partner dan kan je daarover afspraken maken. Als er een dagje uit is met daaropvolgend een etentje met vrienden dan kun je er voor kiezen om een afspraak weg te laten. Dan hoeft de partner niet weer teleurgesteld te zijn omdat er weer afgezegd moet worden.’

Ondanks het gegeven dat 1 op de 5 mensen hoogsensitief is, zijn er nog teveel mensen die niet weten wat hoogsensitiviteit inhoudt. Dat geldt ook voor mensen die hoogsensitief zijn en zich er nog niet bewust van zijn welke rol hun hoogsensitiviteit speelt in een relatie. Gelukkig wordt er steeds meer geschreven en gedeeld over hoogsensitiviteit. Het is niet iets wat je hebt, het is iets wat je bent. Hoogsensitiviteit is een karaktereigenschap.

Rouwfase: ont-koppelen
Zoals vaak het geval is, bevond Carla zich als degene die het besluit nam om te scheiden in een verdere fase van rouw vergeleken met haar ex-man. Carla heeft het in zoverre moeilijk gehad na de scheiding dat het voor haar niet duidelijk was of het door de scheiding kwam of door iets anders. Als zij alleen was dan kon zij heel angstig zijn. Zoals zij vele jaren later leerde kwam dat deels door de hoogsensitiviteit. ‘Het opmerkelijke was dat hij na de echtscheiding veel meer begrip had voor mij, voor wat ik had gezegd. Tijdens het huwelijk legde hij het vaak naast zich neer. Daardoor ontstond bij mij de twijfel of mijn beslissing om uit elkaar te gaan juist was geweest. Was het omdat ik veel alleen was? Kwamen de gevoelens teveel op me af en kon ik het niet aan? Of wilde ik toch weer samen met hem verder?’ Dat eerste jaar is voor Carla heel verwarrend, een emotionele achtbaan geweest. Er zijn toen ook twijfels geweest of zij de juiste beslissing heb genomen. Dat heeft driekwart jaar geduurd.

Dit past wel in de rouwfases van Kübler Ross. Het is onderdeel van het ont-koppelen. Je krijgt opeens een carte blanche, die jij naar believen mag invullen. Het is dan begrijpelijk dat dat even paniek geeft. Zeker met een huwelijk zoals dat van Carla van 20 jaar en elkaar langer dan het huwelijk te hebben gekend. Het is het tienermeisje dat het huwelijk is ingegaan en de onafhankelijke volwassen vrouw die na de scheiding op onbekend terrein komt te staan. Dat is best wel spannend, een nieuw hoofdstuk in haar leven.

‘Ik weet wel zeker dat het een rol heeft gespeeld. Het tienermeisje nog onbekend met hoogsensitiviteit, uit een bepaald gezin opgevoed op een bepaalde manier. Enerzijds kwam ik heel zeker over, emotioneel was ik een klein meisje. Dat kleine meisje had iemand nodig.’ In de loop van de jaren ging Carla haar grenzen verleggen, ook al dacht zij nog steeds dat wat zij deed niet goed genoeg was. Zeker nadat de kinderen kwamen en voornamelijk zij voor de kinderen zorgde, kreeg zij het gevoel van ‘ja, maar hallo ik ben er ook nog’. Dat is die groei die zij bedoelde. Zij was geen meisje meer, zij is nu een vrouw, een moeder en ze heeft een mening die ertoe doet. ‘Als je dit de hele tijd naast je neerlegt, hoe lang houd je dat vol? Hoe lang wil je water bij de wijn doen? Het waren misschien geen grote dingen, maar het voelde toch niet dat je naast elkaar stond. Het voelde eerder alsof het kleine meisje naast hem stond.’

Dan zijn er die gesprekken die tijdens het huwelijk miste
Haar ex-man gaf zelf ook aan dat het tussen hen niet was zoals het mocht zijn. Het was voor hem niet per se nodig om uit elkaar te gaan. Zij hebben twee keer gesprekken gehad met een psycholoog. Carla was hierdoor best wel verward: opeens waren er gesprekken die er eerder niet waren over dingen die zij dan aangaf. ‘Ik zei dan: je hoorde het niet of je legde het naast je neer. Als dit maar vaak genoeg gebeurt dan wist ik niet meer wat ik moest zeggen. Op een gegeven moment houdt dat op.’ Tijdens het tweede gesprek werd de vraag gesteld of zij de relatie wilde voortzetten voor de ander. Hij antwoordde ‘ja’. Carla antwoordde ‘nee’. ‘Mijn gevoel zei toen nee’. Er was ook een moment toen ik bezig was met het vinden van een ander huis, dat ik vlak voor het verhuizen zei ik ga niet, ik blijf hier. Hij zei ga nou maar wel, ga voelen en ontdekken wat je nu eigenlijk wil. Misschien is het juist het beste dat je dat in een andere woning doet en dat je ontdekt wat je nu wilt of blijven we cirkeltjes draaien. Zo gezegd kwam ik toen op dat punt dat ik ben gaan twijfelen.’ Carla en haar ex-man hebben in dat jaar ook samen de vakantie doorgebracht met de kinderen. Dat voelde in eerste instantie heel goed en vertrouwd. ‘Er ging toch iets kriebelen in mij. Het was de herinnering aan waaraan ik vasthield, de herinnering aan tijden dat het goed en prettig was. Dat lijntje tussen ons is er nog wel, maar niet de verbinding. Je bent wel bij elkaar maar niet met elkaar. Dat is toch een verschil. Dat heeft hij ook gevoeld. Dat bleef erg moeilijk. Ook met die twee kinderen.’ De wil was er wel, maar Carla zou willen dat het gevoel er weer was. Juist omdat zij die gesprekken met elkaar daarna dan wel konden hebben. Zij zag dat hij er anders dan voorheen alles aan wilde doen.
Met haar beslissing om te scheiden heeft Carla haar huwelijk wakker geschud.

Carla en haar ex-man hebben gesproken met een psychologe. Een psychologe waar zij zelf eerder was geweest, toen zij nog jong was en na de bevalling van de oudste. Carla kwam toen voor het eerst in een depressie. Carla is op een aantal momenten in haar leven bij iemand geweest, maar de professionals uit de reguliere geestelijke gezondheidszorg hebben nooit het verband kunnen leggen met haar gevoeligheid en wat daarbij hoort.

De combinatie van hoogsensitief voelen en zwanger zijn was een flinke overload voor Carla. Alle indrukken die zij heeft verzameld werden dan ook losgelaten tijdens een bevalling.

Carla had zelf al snel na de bevalling in de gaten dat er iets niet klopte. Dat gaf zij aan en daar werd toentertijd niet direct iets aan gedaan. Het werd afgedaan als een flinke oververmoeidheid als gevolg van een hele lange bevalling. Fysiek bijkomen was een uitdaging en dan kwam daarboven ook nog het bekende ‘ik moet het goed doen’. Altijd alles goed willen doen heeft er voor Carla mee te maken dat zij zich niet gezien voelde. Ze voelde zich emotioneel niet veilig. ‘Daarbij voelde ik alles wat er om mij heen gebeurde. Ik ging alles onder controle houden om me staande te houden, als kind maar ook later als volwassene.’

Carla Muisers met haar oudste zoon

Carla Muisers met haar oudste zoon

Samen blij zijn voor de kinderen en die blijdschap delen met elkaar
Carla en haar man zijn er in geslaagd om vanaf het begin een goede verstandhouding te onderhouden. Zij hebben nog steeds contact. Hun jongste zoon is afgelopen jaar geslaagd. Voor zijn afstuderen was er een gala. Zij heeft er naartoe kunnen gaan. Zij hebben kunnen overleggen. ´Je bent dan samen blij voor onze zoon en die blijdschap deelden we ook in berichtjes naar elkaar toe. Hier ben ik dankbaar voor, dergelijke momenten koester ik ook. Ik zou het niet anders willen. Ik zie ook aan onze kinderen dat het hun ten goede komt.´

Anders dan haar ex-man heeft Carla geen nieuwe relatie. Haar ex-man heeft een jaar na de scheiding, toen eenmaal duidelijk was dat hun huwelijk voorbij was, iemand anders ontmoet.

Relatieprofiel van een hoogsensitieve vrouw
Na alles wat Carla heeft gemaakt, ook voor wat betreft haar hoogsensitiviteit staat zij anders tegenover een relatie. ‘Ik weet, ik voel in ieder geval dat het gaat om het hebben van een gelijkwaardige relatie.’ Zij bedoelt dan het vrijuit kunnen uitspreken van een mening en het delen van een perspectief. Soms ervaart Carla haar hoogsensitiviteit als een nadeel als het gaat om het vinden van een geschikte partner. ‘Je kunt nog zo’n aardige man tegen komen, maar als je het gevoel niet hebt – dan heb ik het niet over verliefdheid – dan wordt het hem dus niet.’ Carla heeft eerder meegemaakt dat zij een heel aardig iemand ontmoette en toch voelde dat er iets niet klopte. Dan besluit zij ook om niet verder te gaan. ‘Er mag een bepaalde basis zijn, een bepaalde connectie zijn die goed voelt om verder te gaan. Dan zijn er raakvlakken, dan is er ruimte om te groeien om elkaar te stimuleren.’

Carla Muisers

Ervaringsdeskundige hooggevoeligheid – scheiding bij cmcoaching.nl

Tips voor een hoogsensitief persoon die in een relatie is
‘Het klinkt heel clichématig maar blijf vooral jezelf en volg je gevoel. Als het om iets kleins gaat, is het niet erg om water bij de wijn te doen. Gaat het om iets wat zo tegen je gevoel ingaat, blijf bij dat gevoel, want uiteindelijk keert het zich toch tegen je. Dan raakt het geven en nemen uit balans en dat houd je niet vol, het gaat je energie kosten. Een relatie hoort je juist energie te geven. Als je merkt dat je energie wegvloeit in een relatie, welke relatie dan ook, dan is het tijd om de relatie eens te bekijken en te voelen wat wil ik hiermee, wat kan ik hiermee? Je kunt de ander niet veranderen, je kunt alleen maar veranderen hoe jij er mee omgaat. Wees eerlijk, spreek uit wat je voelt, benoem het. Stop het vooral niet weg, want dat kost ook energie. En neem tijd voor jezelf. Voel je niet schuldig. Als jij behoefte hebt aan tijd met jezelf door een boek te lezen, muziek te luisteren of een wandelingetje te maken, doe dat dan ook. Dit komt de relatie uiteindelijk ook ten goede. Tijd voor jezelf heb je nodig om je weer goed te voelen, alles op een rijtje te zetten anders wordt het te vol in je hoofd en dan gaat het ook niet werken. Het is makkelijk om een ander de schuld te geven, maar er is er maar een die op de rem kan trappen en grenzen kan aangeven, jij zelf.’

Lees meer over Carla Muisers op haar website.

Over Su Changoe
Su Changoe is eigenaresse van Tara Mediation. Tara Mediation begeleidt mensen die een (echt-)scheiding overwegen, hebben besloten te scheiden of een (echt-)scheiding achter de rug hebben. Tara Mediation geeft aan deze groepen ook de workshop ‘Eis je plek op! – van Samen naar Single’. Meer informatie www.taramediation.com

Voor meer informatie over Tara Mediation, interviewaanvragen of beeldmateriaal kunt u contact opnemen met Sunita Changoe per telefoon: 06-8100 6515 of per e-mail: su.changoe@taramediation.com Bezoek ook de website: www.taramediation.com

Advertenties