Scheiden & Delen met Hette (59): ‘Durf los te laten, je ex-partner, de ander, de verhalen eromheen. Stick to the facts. Feit is: dat wat er was, is er niet meer.’

Hette heeft in haar eigen jeugd geen scheiding van dichtbij meegemaakt, totdat zij 16 lentes jong was en haar oom en een tante gingen scheiden. Deze scheiding heeft zij niet direct meegekregen nu zij elders woonden. Hette realiseert zich nu pas dat zij als kind heel bewust op afstand van dat intense en verdrietige scheidingsverhaal werd gehouden, zoals vele kinderen van dergelijke pijnlijke omstandigheden worden gehouden.

Zelf is Hette afgelopen zomer 28 jaar getrouwd geweest. Zij en haar partner kennen elkaar al 31 jaar. Ze hebben 2 dochters en een zoon. Sinds vorig jaar zomer wonen er geen kinderen meer thuis.

‘We gaan maar door’- modus
Hette en haar partner waren echte maatjes van elkaar met als valkuil dat als een van beiden iets of een of ander gemis aan de orde wilde stellen, wilde bespreken dan begonnen zij er even over om vervolgens te over te stappen in de ‘we gaan maar door’-modus. Zij deelden heel veel samen. Enerzijds was er een goede basis, een goed samenzijn en anderzijds waren er ook een aantal ongeadresseerde issues. Een aantal jaren geleden kwam dat bij Hette in een best wel extreme mate aan de oppervlakte. Op dat moment was Hette ernstig ziek en werd haar afgeraden om die ongeadresseerde issues op dat moment aan te pakken.

Santiago de Compostella
Een aantal jaar geleden is Hette naar Santiago de Compostella gewandeld en ongevraagd kwam dit ongeadresseerde item telkens weer naar boven. Bij thuiskomst gaf haar man aan dat dit gevoel kwam doordat zij nog moest landen. Volgens hem was dit iets wat El Camino met een mens doet: ‘Alles is idealistisch en leuk’. Kort daarop volgden de feestdagen en hobbelden zij weer door.

In het voorjaar van 2017 voelde Hette dat zij er iets aan mocht gaan doen. Hun jongste kind stond op het punt uit huis te gaan. ‘Blijf ik nou heel erg gelukkig totdat ik 85 ben op deze manier? Nee.’ Zij voelde ook fysiek dat ze op deze wijze niet meer kon doorgaan.

‘Maar nu niet, …’
Het kwam in haar op om dit bespreekbaar te maken en tegelijkertijd gooide zij er ook de ‘maar nu niet’- rem op. ‘Maar nu niet, want ons kind heeft eindexamen deze zomer. Maar nu niet, want we gaan straks naar Zuid-Amerika waar onze oudste woont. Ik ga er pas over beginnen als de jongste een kamer heeft en is gaan studeren. Daarna … wil ik echt wel heel fundamenteel weten hoe wij ons leven verder gaan invullen. Gaan we in therapie? Gaan we niet in therapie? Gaan we iets doen? Gaan we niet iets doen? Gaan we uit elkaar? Gaan we er echt voor werken?’ Hette wilde het juiste moment plannen hiervoor. Het verliep anders.

silver macbook pro

Photography by rawpixel.com on Pexels.com

Niet voor haar bestemde e-mails
Een paar zomers geleden vond Hette een aantal e-mails die niet aan haar gericht waren. Het was een pijnlijk moment. Dit was niet de reden voor het uit elkaar gaan, maar het heeft wel enorm de boel geëscaleerd. Wellicht is het een groter issue geworden dan het had mogen zijn, omdat de twee betrokken personen niet meer voor rede vatbaar waren vanwege een overdosis aan verliefdheidshormonen. Er waren geen afspraken mee te maken. Er was geen houden meer aan. Hij was verliefd en wilde het liefst de ander en haar. Dat was voor Hette geen optie. Het jammere daaraan, wat zij nu beseft, is dat Hette voorstelde om een aantal maanden te bekijken wat hun relatie nu in huis had, want de basis was wel heel goed. ‘Hou haar een paar maanden buiten de deur en laten we kijken naar wat er wel is.’ De kans dat zij niet meer bij elkaar zouden blijven was er ook. Hette gelooft dat zaken ‘rond gemaakt’ mogen worden. Die kans is hen ontnomen door niet die rond-maak-periode te benutten.

Empty nest syndroom of relationele burn-out
Of het mogelijkerwijs een empty nest syndroom zou zijn geweest, kan Hette niet zeggen. Ze heeft er namelijk geen last meer van dat al haar kinderen de deur uit zijn. Zij heeft er juist vrede mee dat haar kinderen niet meer thuis wonen. Het is een volgende fase, waarbij ze tijd alleen zonder de kinderen juist heel erg kan waarderen. Hette heeft nog niet eerder van een relationele burn-out gehoord. Het zou het volgens haar wel kunnen zijn geweest. Hette was in die periode ontzettend vermoeid en ging ’s avonds daardoor vroeger dan normaal naar bed. Het opmerkelijke was wel dat Hette haar partner niet meer kon horen. Zij besefte wel dat hij sprak, maar ze kon zijn stem niet meer horen. Hij kon haar niet meer bereiken. Dat besefte zij een aantal weken geleden nog eens. Hij spreekt sowieso wat binnensmonds. ‘Ik dacht wat interessant, wat opmerkelijk. Ik sta erbij en ik kan het gewoon niet meer horen.’

Vermoeidheid en daardoor ook onder andere geluid niet meer goed kunnen registreren zijn een paar symptomen van een relationele burn-out.

De kinderen op de hoogte brengen
Twee kinderen waren thuis. Afgesproken was dat Hette degene zou zijn die de kinderen zou vertellen dat hun ouders tot het besluit waren gekomen om uit elkaar te gaan. Een kind verbleef op dat moment in Zuid-Amerika. Over de wijze van aanpak naar hem toe zijn Hette en de vader van haar kinderen vaak in gesprek gegaan. ‘Vertellen we het hem aan de telefoon of via FaceTime? Of wachten we tot hij thuiskomt over een paar maanden? Moeten we zijn enthousiasme bij aankomst op Schiphol meteen afremmen om hem onze beslissing mede te delen en daarmee de glans van zijn verhaal afhalen? ’ Daarnaast hadden de dochters aangegeven dat ze graag de mogelijkheid hadden om er met zijn drieën over te kunnen praten. ‘Dan moeten jullie het maar via FaceTime doen, maar jullie moeten het hem wel vertellen.’ Het navrante was dat haar schoonmoeder heel ernstig ziek was. Met hun zoon was de afspraak gemaakt dat hij altijd zijn telefoon bij zich moest houden, want elk moment kon zijn oma er niet meer zijn. Dus toen zij hem berichtten dat ze hem over een half uurtje zouden bellen, was hun zoon in de veronderstelling dat zijn oma was overleden. Toen hij de betraande ogen van Hette zag tijdens die FaceTime call, dacht hij dat zijn oma inderdaad was overleden. Hun zoon schrok ontzettend toen zijn ouders aangaven dat ze iets anders wilden mededelen. Hette vond dat een hartverscheurend moment. De herinnering daaraan raakt Hette weer. ‘Dat hij daar aan de andere kant van de wereld helemaal alleen was.’ De eerste reactie van alle drie de kinderen was: ‘Wát? Jullie?’ Toen dat besef eenmaal was ingedaald, vertelden de kinderen dat ze Hette wel begrepen.

hero-colombia-wsj2

Medellin, Colombia – picture by National Geographic

Hette hield niet meer zoals voorheen haar mond dicht
Hun oudste dochter is al een aantal jaren uit huis en reist al geruime tijd de wereld rond. Zij was al enigszins los van haar thuis. Het maakt niet uit of een kind dichtbij is of veraf is, elk kind wil volgens Hette dat de ouders bij elkaar blijven. De klap is inderdaad groot voor kinderen die ouders met een gezonde en respectvolle basis hebben. Anders is dat bij kinderen die continue spanning tussen de ouders hebben ervaren. De mededeling van de scheiding kan dan ook onwerkelijk zijn en tegelijk een opluchting. De laatste jaren was er tussen Hette en haar partner veel gekibbel en gekissebis. Het was niet het gekibbel en gekissebis van een stel dat ouder wordt. De kinderen merkten op dat Hette veranderde. Hette hield niet meer zoals voorheen haar mond dicht. Hette had voorheen en eigenlijk nog steeds niet een mening noch de behoefte om die op te leggen. Iedereen mag volgens haar juist zoveel mogelijk in zijn of haar waarde worden gelaten. Met een redelijk dominante partner, hield zij eerder haar mond dicht. De laatste jaren voelde zij steeds meer dat ze haar mond juist mocht opendoen. Haar onverwachte weerwoord maakte dat haar partner weer daarop reageerde. De kinderen maakten deze verandering mee en toonden ook begrip voor de verandering in hun moeder. Anders dan voor de dochters die de mededeling thuis te horen kregen, zal Zuid-Amerika, waar hun zoon toen verbleef, altijd in verband worden gebracht met de wens van zijn ouders om te scheiden. Als het niet deze wens van zijn ouders was geweest, dan was het wellicht het overlijden van zijn grootmoeder geweest. Het laatste behoort tot een natuurlijk verloop van het leven anders dan een scheiding van je ouders, hoe trendy dat soms ook lijkt. We leven nu eenmaal in een maatschappij waarin makkelijk gescheiden kan worden. Vroeger kon een vrouw niet makkelijk van een man scheiden.

Traditionele relatie vs. wegwerprelatie
De jongere generatie die hanteert eerder de wegwerprelatie: ‘We vinden dit niets meer mee dus we kappen ermee.’ De oudere generatie – van begin jaren tachtig en daarvoor –  die hebben nog een traditioneel relatiebeeld om die commitment aan te gaan. Hette en haar partner hadden ook altijd dat traditioneel relatiebeeld. ‘Je hebt allemaal je ups en downs en je maakt allebei heel veel mee. Als je 27 jaar samen bent dan is het ook niet altijd meer even spannend.’ Hette is in dat opzicht van het traditionele, dat als je iets tegenkomt dat je het wel aangaat. De wegwerprelatie vindt Hette een mooi begrip, nu ze soms wel eens last kan hebben van het gevoel zo makkelijk na 31 jaar lief en leed aan de kant te zijn gezet. Alsof zij bij het vuilnis werd gezet, nu na 31 jaar niet eens 3 maanden te tijd kon worden genomen voor elkaar om het rond te maken.

‘Niet in mijn huis’
Hette is eerst twee weken elders gaan wonen. Die woning kwam op haar pad. Na een week vroeg Hette zich af waarom zij uit huis zou gaan, nu zij grotendeels de zorgtaken had. Als de kinderen thuiskomen dan deed zij het meeste voor hen. ‘Nog meer was het: als jij iets wil onderzoeken, experimenteren met een andere vrouw, dan heb ik er vooral geen interesse in dat dat je dat in mijn huis doet. Daar moet ik niet aan denken, dat kan ik niet toelaten.’ Toen heeft zij contact opgenomen en voorgesteld dat als hij inderdaad wil onderzoeken of hij inderdaad iets met een ander wil beginnen dat niet in hun echtelijke woning zou gebeuren. Dat zou haar natuurlijk ontzettend teleurstellen, maar ze moesten dat vooral gaan doen en zij wensten hen alle geluk toe. ‘Maar niet in mijn huis en niet in mijn auto. Dus dan is de consequentie dat jij uit mijn huis gaat.’ Na twee weken is zij teruggekomen thuis en is hij vertrokken.

Good-Friday-Clipart-800x500
Goede Vrijdag
Dat duurde een half jaar totdat Hette een nieuwe plek voor zichzelf had gevonden. Op het moment van dit interview woont zij er inmiddels. De nieuwe plek voelt goed. ‘Vanaf de eerste minuut heb ik rust gevonden, slaap ik veel beter. Er is berusting en afstand van dat hele gedoe wat er allemaal is. Het is echt een nieuwe stap in mijn leven. Het valt samen met de verkoop van ons oude huis.’ Hoe bijzonder is het: Hette is op Goede Vrijdag geboren, Op een Goede Vrijdag twee decennia geleden kregen Hette en haar partner de oude woning toegewezen, op Goede Vrijdag na twee decennia is hun echtelijke woning verkocht en op Goede Vrijdag is zij verhuisd naar haar nieuwe woning. Nieuw leven. Het moest allemaal zo zijn. Voor Hette is daarmee ook de cirkel rond.

Periode van overweging
Er is geen periode van overweging meer, die is er nooit geweest, want die heeft haar partner nooit willen nemen. ‘Die heeft hij mij afgenomen, door niet meer open te staan voor een bezinningstraject voor een bepaalde periode.’ Dit ondanks de spirituele, holistische achtergrond die zij beiden hebben. Zijn gevoel gaf aan dat hij een ander pad mocht gaan bewandelen. Dit onderbouwde hij met allerlei filosofieën en theorieën, o.a. met het gegeven dat een mens van nature niet monogaam is.

Vrij en gericht op de toekomst
Toen Hette tijdens El Camino inzichten had opgedaan en voelde dat het tijd was voor een nieuwe fase in haar leven, bagatelliseerde haar partner haar gevoel. Toen haar partner het gevoel had dat hij een andere pad mocht bewandelen, mocht Hette enkel schikken. El Camino heeft zij als een soort losmaaktraject ervaren. Pas nu beseft Hette dat een nieuwe fase is begonnen, dat haar huwelijk voorbij is, hoe moeilijk dat laatste ook is om dat hardop uit te spreken. Zij voelt dat ook zo. Zij voelt zich vrij en gericht op de toekomst. Tegelijkertijd is zij bewust van dat lijntje met datgene wat er ooit was, het huwelijk en degene die zij toen is geweest. Zij ziet ook wel dat zij nooit meer terug zou kunnen. Het is nu Hette-tijd; dat is nieuw voor haar. De lijntjes die zij heeft met haar gezin en daarmee ook haar rolvervulling krijgen een ander perspectief. Hette mag nu alleen op het podium gaan staan. Hette is altijd de spil geweest van het gezin. Nu is het tijd voor haar show, waarin zij de hoofdrol heeft.

Iedere crisis heeft een cadeautje
In haar huwelijk was sprake geweest van ongelijkwaardigheid. Daar heeft zij zich heel lang senang bij gevoeld. De issue ‘afhankelijkheid – onafhankelijkheid ’ is haar niet vreemd. Alleen de laatste paar jaren voelde zij zich er niet meer senang bij. Dat maakte dat zij zich inwendig begon te verzetten, weerstand begon te ervaren dat ze weer niet uitsprak. Als zij het wel uitsprak, dan was er weer gekissebis. Dit hele proces was als het waren een finetuning-proces met de nieuwe Hette. Er komen heel veel nieuwe dingen op haar pad. Dus het klopt nu ook voor haar. Met de twijfel die zij een paar jaar geleden had, had ze niet genoeg onafhankelijk en krachtig genoeg kunnen zijn om dit te doen. Hette kan nu vanuit balans deze stap maken. Het afgelopen jaar heeft ze behoorlijk wat voor de kiezen gekregen en heeft meteen stappen ondernomen door onder andere een coach en een therapeut te benaderen. Dit is wel een levensfase waarin zij weer veel mag leren. In deze valkuil wil zij niet nog eens stappen. Hette gelooft dat iedere crisis een cadeautje heeft. Zij heeft er heel veel moeite voor gedaan om in de crisis die zij had haar cadeautje te vinden. Na drie kwart jaar kan zij echt genieten van het besef dat zij zo’n mooi leven heeft. Zij is eigenlijk ook best wel gelukkig. Ze durft het nauwelijks te zeggen, maar ze heeft rust en er komen allemaal mooie dingen op haar pad. Dat maakt dat zij een leuk, fijn en vervullend leven heeft die ze met open armen blijft verwelkomen.

Communicating with the eyes

Photo from Shutterstock

Voldoende ruimte voor jezelf als partner en ouder
Als partner en als ouder heeft Hette geen ruimte voor zichzelf ingenomen. Die had ze wel kunnen krijgen, maar heeft ze niet ingenomen. In eerste instantie omdat ze het prettig vond. In tweede instantie keek ze ook wel op tegen haar man. Op een gegeven moment is dat vlakker geworden. Ook omdat hun beider leven ontzettend veranderd was. Beiden hadden zij commerciële functies vervuld. Een heel ander leven. Daarna zijn ze meer naar binnen gegaan, meer de spirituele kant op gegaan. Hierdoor is Hette anders in het leven gaan staan, waardoor haar perspectief op vele facetten van het leven veranderde. Het is een bijzonder en verrijkend leven. ‘Dan denk ik ‘wat een interessante casus’ en dan smak ik weer met mijn kop op de grond om te beseffen: Oh wacht even, het gaat over mijzelf.’ Het bijzondere wanneer iemand naar een ander opkijkt of wanneer iemand op een ander neerkijkt, is dat er niet ‘naar’ elkaar gekeken wordt, men kijkt elkaar niet aan. Op bepaalde vlakken hebben Margo en haar man dat wel gedaan en in een aantal aspecten niet. Naar elkaar kijken, elkaar aankijken, gebeurt meestal in het delen van ouderschap en in het delen van ondernemerschap. Een relatie net als het individu heeft als een diamant vele facetten. Daar waar zij elkaar wel konden vinden marcheerde het supergoed en onvoldoende om het huwelijk net zo goed te laten lopen. Wellicht hadden die facetten beter geslepen mogen worden, ‘but it takes two to tango’. Als die bereidheid er was dan was de vraag welke diamantair zou kunnen helpen bij het slijpen.

Het bijzondere wanneer iemand naar een ander opkijkt of wanneer iemand op een ander neerkijkt, is dat er niet ‘naar’ elkaar gekeken wordt, men kijkt elkaar niet aan.

‘Ik ben jouw moeder. Jij bent mijn kind. Jij hoeft er niet voor mij te zijn.’
‘Achteraf denk ik: het is goed zoals het is geweest. Don’t cry because it’s over, smile because it has happened.’ Hette blikt terug op ontzettend leuke jaren, tijden en fases. ‘We hebben de drie meest fantastische kinderen. Dat is er ook geweest. We hebben drie wijze en evenwichtige kinderen, van wie ik veel kan leren. Ik ben heel dankbaar, heel trots en ik houd heel veel van ze.’ Hette merkte eens op dat haar jongste verdrietig was. Haar jongste was van mening dat nu ze bijna volwassen was, zij er als volwassen mens voor haar ouders zou moeten kunnen zijn in dit soort periodes. Ze voelde zich schuldig omdat ze het zo druk had met haar studie. ‘Ik ben er niet voor jou. Ik wil meer doen en ik krijg het niet geregeld.’ Voor Hette is dat niet nodig. ‘Ik ben jouw moeder. Jij bent mijn kind. Jij hoeft er niet voor mij te zijn.’ Natuurlijk beseft ze dat haar kind er voor haar is op haar manier. Dat haar dochter zich op zo’n manier durft uit te spreken, is heel bijzonder. Hette is heel blij dat ze een goede band heeft met haar kinderen.photo of green leaf potted plants on window and stand

Photography by Daria Shevtsova on Pexels.com

Een tussenfase die ruimte geeft om naar de toekomst te kijken
Betekent het bewonen van een nieuwe ruimte ook het ervaren van een nieuwe ruimte in jezelf? Haar nieuwe woonplek heeft veel licht en er hangt veel lichte energie. Zij merkt dat ze meer ruimte heeft om in het hier en nu te zijn en naar de toekomst te kijken. Zij woont nu letterlijk drie straten verder van haar voormalige woning. Soms moest ze daar zijn om iets op te halen omdat alle spullen nog niet over zijn. Terwijl ze op weg daar naartoe door haar straat fietste, voelde ze ineens dat het hoofdstuk afgesloten was. Hette had naar haar gevoel haar droomhuis, in een hele leuke straat met ontzettend leuke buren. The best place to be. Dat was niet meer. ‘Het is niet meer mijn huis, mijn energie is daar niet meer.’ Hette woont nu op een nieuwe plek. ‘Een tussenfase die ruimte geeft om naar de toekomst te kijken. Hoe lekker is dit zeg!’ Een nieuw hoofdstuk waar Hette heel dankbaar voor is. Het voelt heel erg goed. Anders dan voorheen voelt Hette zich niet meer vermoeid, kan ze langer door en staat ze vroeg en energiek op. Hette werkt hele lange dagen. Deels vanuit huis, deels buitenshuis. Ze ontmoet zoveel nieuwe interessante mensen. ‘Je zou het bijna iedereen willen aanraden.’

Je hebt gepassioneerde en beheerste passie. Er zijn ook mensen die eerst gaan voor beheerste passie, puur uit respect naar de ander toe.

Als mensen durven terug te gaan in vertrouwen, dan komt het goed
Haar ervaring heeft vele facetten belicht. In de basis is de relatie tussen Hette en haar partner niet meegegroeid. Haar behoefte om haar eigen plek op te eisen heeft zich lang achter gesloten deuren bevonden en heeft nu een eigen podium gekregen. Er was een ander, was het anders geweest als er geen ander in het spel was? ‘Precies. Die ander, want die wordt telkens prominent én is het niet. Die ander is een uitingsvorm van een bepaald gemis.’ Hette neemt de ander niets kwalijk als persoon. Hette heeft zich wel afgevraagd waarom de ander – die zelf kleine kinderen heeft – niet uit zichzelf afstand heeft bewaard. Dat klinkt heel rationeel, terwijl ratio juist vaak in dergelijke situaties ver te zoeken is. Soms wordt er juist wel door de buitenstaander ruimte gegeven om de thuissituatie netjes af te ronden, sommigen kunnen dat niet. Je hebt gepassioneerde en beheerste passie. Er zijn ook mensen die eerst gaan voor beheerste passie, puur uit respect naar de ander toe. Hette neemt haar ruimte nu in. De ruimte die ze nu heeft en het intens genieten daarvan, gunt ze iedereen. Als mensen durven terug te gaan in vertrouwen, dan komt het goed. Hette komt van een mooi en groot huis en woont nu in een heel schattig huis maar delen kleiner. Voor haar is dat goed. Meer heeft zij niet nodig.

Hette’s encouraging words
‘Durf los te laten, je ex-partner, de ander, de verhalen eromheen. Stick to the facts. Feit is: dat wat er was, is er niet meer. We maken ons allemaal gek met de verhalen eromheen: Hoe het had kunnen zijn, hoe de ander je pijn heeft gedaan, hoe het allemaal heeft kunnen gebeuren. We hebben er allemaal een rol in. Dit is er gebeurd, wat kan ik hiervan leren zodat het vanaf nu anders gaat, waardoor ik en de ander weer gelukkig kan worden, weer met een positieve blik naar de toekomst kan kijken. Dan is een eigen plek om opnieuw te beginnen heel belangrijk.’

De gebruikte naam ‘Hette’ is om privacyredenen gefingeerd.

Over Su Changoe
Su Changoe is eigenaresse van Tara Mediation. Tara Mediation begeleidt mensen die een (echt-)scheiding overwegen, hebben besloten te scheiden of een (echt-)scheiding achter de rug hebben. Tara Mediation geeft aan deze groepen ook de workshop ‘Eis je plek op! – van Samen naar Single’. Meer informatie www.taramediation.com

Voor meer informatie over Tara Mediation, interviewaanvragen of beeldmateriaal kunt u contact opnemen met Sunita Changoe per telefoon: 06-8100 6515 of per e-mail: su.changoe@taramediation.com Bezoek ook de website: www.taramediation.com

Advertenties